De berichten en columns in dit archief zijn gemaakt vóór verpleegkundigen en dóór verpleegkundigen. Je vindt hier informatie over verplegen en m.n. verplegen in de psychiatrie. Maar ook gezondheid en gezondheidszorg komen aan bod en verder alles wat met het beroep van verpleegkundige te maken heeft. Lees verder over de archieven >>


woensdag 23 november 2005

Empathie...

... heb je nodig als je in de psychiatrie werkt. Daar vind je vooral patiënten die dat ontberen. Als hulpverleners die mensen net zo benaderen als ze in de maatschappij waar ze uit komen gewend zijn, dan krijgen ze nog meer ellende over zich heen.
Veelal zijn patiënten door hun gedrag naar anderen stuk gelopen en soms zelfs ronduit uitgekotst. Soms ook konden ze de wereld niet meer aan en raakten zij geïsoleerd. Uiteindelijk raakten ze basale sociale vaardigheden kwijt.
En die mensen worden patiënt en komen bij ons hulp, begrip en vooral invoelingsvermogen halen.

Dat vraagt nogal wat van de hulpverlener. Kom je op straat of in je kroeg iemand tegen die zich als een lompe boer gedraagt, dan loop je daar om heen of je roept hem minstens tot de orde. Dat laatste leidt meestal tot een fors conflict.
Als je als hulpverlener ook zo met patiënten omgaat als die zich lomp, stuurs, ja zelfs agressief gedragen, dan staat de afdeling zo op zijn kop. Dan moet, want vaak escaleert zoiets, de isoleer gebruikt worden of / en injectienaalden vol kalmerende troep. Tja, wat heeft een patiënt dan aan de hulpverlening? Hij komt van de regen in de drup. Hij wordt nog zieker door onze allesbehalve professionele aanpak.

Invoelingsvermogen, 'empathie' met een mooi woord uit ons vakjargon, is het meest onderschatte 'geneesmiddel' in de psychiatrie. Toch is dat vaak niet uit voorraad leverbaar en niet in de medicijnkast te vinden.

Hulpverleners kunnen trainingen en workshops volgen, dikke boeken bestuderen en colleges volgen, maar als je de empathie niet hebt, dan heb je niets aan je kennis. Met een knipoog naar de bijbel: 'als je de liefde niet hebt...'

Empathie dus. De patiënt moet werkelijk anders benaderd worden dan dat hij altijd al door zijn eigen omgeving is aangepakt, want hij krijgt anders bij zijn opname het idee dat het in de kliniek al net zo erg is als thuis, of op zijn werk, of waar dan ook.
Nee, de patiënt heeft van ons nodig wat Rogers al jaren geleden verkondigde: onvoorwaardelijk respect en aanvaarding. Kun je dat als hulpverlener niet opbrengen, ga dan maar worsten verkopen in de Hema.

dinsdag 22 november 2005

Vrouwen nog steeds in meerderheid

Er zijn nog steeds meer vrouwen dan mannen werkzaam in de verpleging. Maar dat verandert in rap tempo. Stond in 2004 de verpleegkundige nog hoog in de vrouwenberoepen top 10, nu lijken de meisjes totaal verdwenen. Nou ja, gelukkig zijn de leerling verpleegkundigen nog grotendeels vrouwen. Maar ook dat zal snel veranderen. Mannen!! Vergeet de bouw, er valt eer te behalen in de ziekenhuizen.

zondag 20 november 2005

Verpleegdeken niet geheel zonder risico

De inspectie concludeert dat een verpleegdeken niet geheel zonder risico is. Dit nadat er in 2004 twee mensen om het leven kwamen die in een verpleegdeken lagen. De inspectie roept verpleegkundigen en verzorgenden op om een goede risico-inschatting te maken. De verpleegdeken is niet geschikt voor agressieve of onrustige mensen. Lees meer: Handicap Info

zaterdag 19 november 2005

Wonen met zorg

In het document, de visiesheet 'Wonen met zorg', beschrijft Ypsilon recente ontwikkelingen, moedigt ze succesvolle voorbeelden na te volgen en legt ze vast wie bepaalt hoe de huisvesting eruit moet zien. In vergelijking met andere ontwikkelingen op het gebied van woonvoorzieningen, in bijvoorbeeld de ouderenzorg of de zorg voor verstandelijk gehandicapten, is er voor de psychiatrie nog veel te leren.

woensdag 16 november 2005

Kijk door het Johari-venster

en wat zie je dan? Iets heel bijzonders, want je ziet jezelf èn de patiënt. Want wij als hulpverleners hebben één ding in ieder geval gemeen met de patiënt: we zijn allemaal mensen.
Dus wat wij van onszelf zien, kunnen we de cliënt ook leren zien.
Als wij onszelf vrij kunnen bewegen in onze dagelijks optreden naar buiten, en anderen ons gedrag en onze motivaties zien, waar wij zelf ook weet van hebben, is dat heel prettig voor het contact met de patiënt.
Maar als wij ons niet bewust zijn van de `blinde vlek` in onze zelfwaarneming, dat wil zeggen dat gedeelte van ons gedrag dat voor anderen zichtbaar en herkenbaar is, maar waar wij zelf geen weet van hebben, is dat niet zo fijn voor anderen.

Van wie moet je dat dan horen? Van de patiënt? Dat wordt niet in dank afgenomen, want hij is de patiënt, en wij zijn niet gek, hoor. Van onze collega's? Nou, dat zou heel fijn zijn, want die zien onze blinde vlekken soms haarscherp en die kunnen daar wat van zeggen. Krijgen ze natuurlijk gelijk repliek, want wij zien natuurlijk direct ook de blinde vlek bij de ander.

Daar is niets mis mee, als die feedback in alle oprechtheid en openheid aan elkaar verteld wordt, in de wandelgangen bijvoorbeeld, maar vooral tijdens intervisie. Wat dan kan helpen is vertellen over onszelf, over wat we nog niet verteld of laten zien hebben; datgene wat we eigenlijk verborgen willen houden.

Wat is het voordeel daarvan? We léren ervan! We leren onze zwakke plekken (en onze sterke kanten!) erdoor kennen, want we worden steeds bewuster van ons eigen gedrag. We komen met behulp van onze collega's bijvoorbeeld achter onderdrukte en/of slechte gewoontes.

Daar hebben patiënten dus last van, van die gewoontes. Als we met elkaar kunnen uitwisselen over bijvoorbeeld het bereiken van onze eigen grenzen, het zelfbeeld van anderen leren accepteren en serieus nemen, bereid zijn om onze kennis te vergroten, dus ook de bereidheid feedback te geven en te ontvangen, dan helpen wij via onszelf uiteindelijk de patiënt.
Reken maar dat de relatie met de patiënten er met sprongen op vooruit gaat!
Ze gaan dan wel vaak eerder met ontslag.

zondag 13 november 2005

GGZ Standaarden voor verpleegkundigen

Twee verpleegkundigen (Sander Brouwer en Lex Vink) ontwikkelen samen een GGZ Standaard voor Verpleegkundigen om zo een bijdrage te kunnen leveren aan de standaardisering van verpleegkundige zorg in de GGZ. Hun publicaties zijn voor iedere verpleegkundige toegankelijk en wel op internet.

vrijdag 11 november 2005

MRSA op psychiatrische afdeling gevonden

Een 82-jarige cliënt van Den Eik, een geriatrische afdeling van Altrecht in Zeist, is besmet met de MRSA-bacterie.

De man verblijft geïsoleerd van de veertien andere bewoners op twee kamers. Er is geen direct gevaar voor zijn gezondheid. De afdeling heeft maatregelen genomen om verspreiding van de besmetting te voorkomen. Zo draagt het personeel handschoenen en beschermende kleding, er wordt extra schoongemaakt met desinfecterende middelen en bezoekers wordt gevraagd in de kamers te blijven en na afloop meteen te vertrekken. In Den Eik verblijven vijftien ouderen met psychiatrische ziektes als dementie en Alzheimer. Nadat een wond van de man niet genas, is hij op MRSA getest. Hoe de man is besmet, is niet te herleiden, zegt een woordvoerder van Altrecht. Komende dinsdag is duidelijk of de andere bewoners en de personeelsleden ook besmet zijn.

Koffie in de nachtdienst

Veel in de nachtdienst en moeite om wakker te blijven? Drink koffie! Vrouwen die geregeld koffie drinken, hoeven niet bang te zijn dat hun bloeddruk daardoor stijgt. Dat blijkt uit onderzoek van wetenschappers van de Harvard School of Public Health in Boston onder meer dan 150.000 Amerikaanse vrouwen, die twaalf jaar gevolgd werden. Tussen het gebruik van cola - of het nu de light-variant is of niet - bleek wel een verband met hoge bloeddruk te bestaan. De wetenschappers vermoeden dat het niet de cafeïne in de drank is, die die werking heeft, maar een ander bestanddeel.

woensdag 9 november 2005

De lastige patiënt...

...bestaat niet. Wel bestaan er hulpverleners, die hun patiënten als `lastig` betitelen. Meestal omdat ze niet (meer) weten hoe met patiënten om te gaan, omdat ze dat nooit goed geleerd hebben of omdat de theorie is weggezakt, of... omdat ze zwaar overbelast zijn, zonder het misschien zelf in de gaten te hebben.

Werken in de geestelijke gezondheidszorg waar psychiatrisch verpleegkundigen, sociaal pedagogische hulpverleners en sociotherapeuten het meest van alle hulpverleners in aanraking komen met de patiënten - 24 uur per dag in klinieken - kan soms verworden tot een sociaal-emotionele uitputtingsslag. Ga er maar aanstaan: altijd in contact met mensen die in de war zijn, grote problemen hebben en/of in ernstige mate getraumatiseerd.

Andere hulpverleners, zoals psychotherapeuten, psychiaters, bewegings-, muziek-, drama- en creatief therapeuten maken patiënten meestal alleen maar mee in hun therapie-uren. Als sociotherapeut echter begeef je je voortdurend tussen patiënten, ook tijdens de koffie- thee- en lunchpauzes, want dat is een van de werkterreinen. Het beruchte `terugtrekken op de verpleegpost` betekent dan vaak bijkomen van het voortdurende appel dat cliënten op de hulpverleners doen. Daar wordt nogal eens smalend over gedaan: `Ze zitten de hele tijd op hun kantoor,` klinkt het vaker dan eens.

Als dat echt zo is, dan is er iets goed mis. Dan zijn de werkers meestal sociaal-emotioneel uitgeput. Ze kunnen geen patiënt meer zien. Een teken dat er ingegrepen moet worden. Vrijwel altijd betekent het dat de organisatie van de afdeling niet deugt; dat het mankeert aan (bij)scholing; aan intervisie en supervisie; dat de taakverdeling niet evenwichtig is verdeeld; dat er te veel onduidelijkheden zijn wat betreft de behandeldoelen, of halfslachtige ideeën bestaan over de omgang met patiënten.

Dan worden hulpverleners lastig. Lastig voor de patiënt, want de empathie die patiënten veelal juist ontberen, is ver te zoeken. De patiënt wordt in de ogen van de hulpverlener on(be)handelbaar, irritant, lastig en vervelend, en laat alleen maar weerstand zien; hij is apathisch, agressief en regressief.
Handig, die etiketten in de geestelijke gezondheidszorg: ze zijn gemakkelijk op de patiënten te plakken, want ze passen altijd wel bij een diagnose.
De gestoordheid van de hulpverlener valt er niet op.
Die wordt alleen door `lastige` patiënten gezien.

woensdag 2 november 2005

Nieuw zorgstelsel

De meesten van ons zullen verzekerd zijn bij de IZZ. Na 1 januari gaat het nieuwe stelsel in. Kijk of je niet te veel betaalt of iets kan terug vangen van de belasting. Bezoek ZekerZorg.nl voor info over zorgverzekeringen en ZorgPlanet.nl voor de zorgtoeslag.

Teambuilding...

Hoe doe ik teambuilding?
Teambuilding is een leuke manier om ingeslapen collega's tot wanhoop te drijven.
Als leden van een multidisciplinair team allemaal op een eigen eiland zitten en niet goed samenwerken, kan teambuilding een manier zijn om dat tamme team vlot te trekken.
Meestal zitten mensen op een eilandje omdat ze zo beter en ongestoord op hun winkeltje kunnen passen. Dat kan wel, maar dan weten ze niet wat er elders te koop is.
Dan is het hoog tijd voor teambuilding.

Hoe krijgen we iedereen van zijn eiland af? Ja, met een boot. We gaan zeilend varen van Texel naar Rottum en stellen een team samen om de helmstok, grootschoot, bakstagen, fok, kluiver, zwaarden, navigeren, overstag gaan en het kapiteinswerk te bemensen....Er zal van alles mis gaan en dan begint het echte teambuilden.

Eigenlijk verschilt het niet eens zo veel van het dagelijkse werk, want daar gaat ook van alles mis. Meestal gaat het kapiteinswerk niet goed en heeft niemand goed zicht op wat er allemaal op de boot gebeurt. De kapitein weet niet wie zijn hoofd stoot als er plotseling overstag wordt gegaan. Hij weet ook niets van onweersbuien die onverhoeds losbarsten en wat wolkbreuken kunnen aanrichten. De rest van de bemensing hangt dromend over de reling en staart naar vreemde eilanden.

De kapitein weet niets van bakboord en stuurboord, omdat hij ook maar voor de leeuwen is gegooid, nou ja, voor de makke schapen dan, die wat om zich heen blaten en wachten tot er iemand over de dam gaat. Ooit toevallig omhoog gevallen als kapitein van zijn team en dat was het. Het team wacht sindsdien lijdzaam op zijn stuurmanskunst, maar er wordt slecht genavigeerd. Hooguit een beetje bijgestuurd als er zich een stroomversnelling aandient. Door de schokkende bewegingen van het schip slaat er weleens iemand overboord, maar die wordt weer binnengehaald, even in de ziekenboeg gelegd en het kabbelend varen gaat door. Op weg naar?

De beloofde teambuilding gaat niet door omdat er met het team geen land is te bezeilen. De een wordt zeeziek als hij alleen maar aan een boot dènkt en de ander heeft ineens rugklachten. Met andere woorden, niemand wil van zijn vertrouwde eiland af en de boot in.
En zo gaan we maar weer eens een dag ouderwets bij elkaar zitten, maken een agenda, werken die af en de besluiten verdwijnen in de bekende la die dicht blijft tot de volgende verplichte jaarlijkse beleidsdag.
Niet gek opkijken als het team vandaag of morgen op de klippen loopt en met man en muis vergaat. Dan is de boot aan.


<< naar Verpleegkunde & Psychiatrie